Spring naar inhoud

ESG

6.1 Duurzaamheid bij Royal Avebe

In dit ESG-hoofdstuk rapporteren wij over onze doelstellingen, acties en resultaten op het gebied van milieu, maatschappij en bestuur, meestal aangeduid door de Engelstalige termen Environmental, Social en Governance (ESG). Royal Avebe heeft het voornemen om vanaf het boekjaar 2027/2028 vrijwillig te rapporteren volgens de Europese Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD). Deze richtlijn stimuleert transparantie en onderlinge vergelijkbaarheid van duurzaamheidsprestaties tussen organisaties.

Rapportagebasis en afbakening

Dit ESG-hoofdstuk maakt deel uit van het geïntegreerde jaarverslag van Avebe over het boekjaar 2024/2025 (1 augustus 2024 tot en met 31 juli 2025). De rapportage omvat de activiteiten van Coöperatie Koninklijke Avebe U.A. en haar dochterondernemingen, inclusief de relevante onderdelen van de waardeketen waar materiële duurzaamheidsonderwerpen zijn vastgesteld. Er is een verdere stap gezet om de duurzaamheidsinformatie in lijn te brengen met de aankomende vereisten van de CSRD en de bijbehorende European Sustainability Reporting Standards (ESRS). Daarnaast zijn, waar van toepassing, elementen van de Global Reporting Initiative (GRI)-standaarden geïntegreerd. De rapportagegrenzen zijn afgestemd op de financiële consolidatiekring van Avebe. Voor materiële onderwerpen met impact buiten de eigen organisatie is ook informatie opgenomen over de upstream- en downstreamactiviteiten in de waardeketen. Deze afbakening is gebaseerd op de uitkomsten van de dubbele materialiteitsanalyse die is uitgevoerd.

Duurzaamheid als fundament van onze strategie

Duurzaamheid vormt het fundament van onze strategie Versterken en Versnellen. Als coöperatie met een sterke agrarische basis en een leidende positie in plantaardige ingrediënten, zien wij het als onze verantwoordelijkheid én kans om bij te dragen aan een duurzame toekomst. Onze plantaardige producten helpen klanten in de voedings-, bouw- en verpakkingsindustrie bij het verlagen van hun ecologische voetafdruk. Daarbij zijn meerdere van onze oplossingen niet alleen biobased, maar ook circulair van aard. Wij richten ons op het structureel verlagen van onze eigen milieu-impact, onder andere door het verminderen van energieverbruik, het beperken van wateronttrekking en het circulair inzetten van reststromen. Tegelijkertijd ondersteunen we onze klanten bij het realiseren van hun duurzaamheidsdoelen. Aan de teeltzijde investeren we via ons dochterbedrijf Averis Seeds B.V. in de ontwikkeling van robuuste aardappelrassen die beter bestand zijn tegen droogte en ziektes en die met minder gewasbeschermingsmiddelen een hoger rendement opleveren.

Binnen onze strategie zijn zeven duurzaamheidsprogramma’s opgezet die de volledige waardeketen bestrijken. Elk programma heeft duidelijke doelstellingen en wordt aangestuurd door een programmamanager. Deze programmamanagers leggen meerdere malen per jaar verantwoording af aan het executive committee. De voortgang van de duurzaamheidsstrategie wordt periodiek besproken met het bestuur en de raad van commissarissen, die toezicht houden op de uitvoering. Met deze integrale aanpak bouwen we aan een toekomstbestendige coöperatie die waarde creëert voor leden, klanten, medewerkers en de samenleving als geheel.

Zilveren EcoVadis-score

Avebe heeft in 2025 een zilveren EcoVadis-score behaald. Met deze erkenning behoren we tot de top 15 procent van beoordeelde bedrijven in onze sector. EcoVadis beoordeelt internationaal duurzaamheidsprestaties op het gebied van milieu, arbeids- en mensenrechten, ethiek en inkoop. Door samenwerking met leveranciers en klanten versterkt Avebe de duurzaamheidsprestaties in de hele keten. De zilveren EcoVadis-score is een bevestiging van deze inspanningen en benadrukt het belang van continue verduurzaming binnen de hele organisatie.

6.2 ESG Governance

ESG is volledig geïntegreerd in de governancestructuur van Avebe. Hierbij verwijzen wij ook naar het hoofdstuk Corporate Governance in dit jaarverslag, waarin de belangrijkste elementen van onze governancestructuur worden toegelicht.

Projectgroep ESG-CSRD

In het boekjaar 2022/2023 zijn wij met een projectgroep gestart met het ESG-CSRD project.

Het projectteam bestaat uit medewerkers van de afdelingen Finance, Internal Audit en Sustainability, onder verantwoordelijkheid van de Chief Financial Officer (CFO). Verder is een brede groep interne experts binnen Avebe betrokken bij het proces. Ook maken we gebruik van externe ondersteuning. Hieronder het organogram van de projectstructuur:

Als eerste belangrijke stap is een dubbele materialiteitsanalyse (DMA) uitgevoerd om de materiële onderwerpen op het gebied van ESG voor Avebe vast te stellen, zie hiervoor verder 6.3 Dubbele materialiteitsanalyse.

Borging benodigde duurzaamheidskennis

Het bestuur, het executive committee en de raad van commissarissen wonen jaarlijks meerdere bijeenkomsten bij waar duurzaamheidsthema’s worden behandeld. Dit betreft zowel interne als externe bijeenkomsten. De programmamanagers rapporteren over de materiële impact, risico’s en kansen die zij in hun strategisch programma zien. Andere onderwerpen die zijn besproken zijn bijvoorbeeld duurzame landbouw, energiemanagement, biodiversiteit, afval, transport en (toekomstige) wet- en regelgeving.

De duurzaamheidsstrategie is ook verankerd in de planning- en controlcyclus van Avebe. Hierbij wordt op maandbasis gerapporteerd aan het bestuur, het executive committee en de raad van commissarissen over belangrijke prestatie-indicatoren in relatie tot duurzaamheid. Ook wordt vanuit de strategische duurzaamheidsprogramma’s periodiek kennis gedeeld door de kennisdragers op het gebied van water, energie, circulariteit, duurzaam inkopen en duurzame landbouw met het bestuur en het executive committee.

Verder is de specifieke kennis op het gebied van duurzaamheid, de ontwikkelingen daarin en ook de geldende wet- en regelgeving belegd bij het projectteam ESG-CSRD en het sustainability office vallend onder Operations. Van hieruit wordt periodiek gerapporteerd aan het bestuur en de raad van commissarissen over de voortgang van de implementatie van CSRD, belangrijke ontwikkelingen op het gebied van ESG en monitoring op prestatie-indicatoren in relatie tot duurzaamheid.

Due diligence aanpak binnen Avebe

Avebe hanteert een due diligence-aanpak die is verankerd in onze Responsible Sourcing Policy (RSP). Hoewel er nog geen gestandaardiseerd due diligence-proces is ingericht, vormt de RSP een belangrijke basis. In lijn met de CSRD wordt deze aanpak de komende jaren verder versterkt en uitgebreid. De aanpak is gebaseerd op internationale normen zoals de UN Guiding Principles on Business and Human Rights. In de praktijk wordt ook aansluiting gezocht bij de OESO-richtlijnen voor multinationale ondernemingen, waarmee Avebe voldoet aan de internationale verwachtingen voor verantwoord ondernemen in de keten. De onderstaande tabel geeft een overzicht van de wijze waarop Avebe invulling geeft aan de vijf kernelementen van due diligence: 

Kernelementen van due diligence Aanpak Avebe en verwijzingen
Verankering van due diligence in governance, strategie en bedrijfsmodel Avebe heeft nog geen gestandaardiseerd due diligence proces. De huidige aanpak is verankerd in onze RSP en is geïntegreerd in onze governancestructuur.
Betrekken van belanghebbenden in alle belangrijke stappen van het due diligence-proces Onze aanpak om in gesprek te gaan met onze stakeholders wordt toegelicht in stap 2 van het DMA-proces en Bijlage 3.  
Identificeren en beoordelen van (potentiële) negatieve effecten We identificeren risico’s op het gebied van mensenrechten, milieu en ethiek in onze toeleveringsketens via ons DMA-proces.
Actie ondernemen en processen beschrijven om deze negatieve effecten aan te pakken We stellen duidelijke eisen aan leveranciers, die verplicht zijn de principes uit onze RSP na te leven, en monitoren de naleving via leveranciersbeoordelingen en contractuele afspraken. Verdere acties worden beschreven bij de materiele onderwerpen.
Monitoren en communiceren van de effectiviteit van deze inspanningen We bieden herstelmechanismen, zoals onze SpeakUp- en klokkenluidersregeling, voor het melden van misstanden. Daarnaast evalueren en actualiseren we onze aanpak periodiek, op basis van nieuwe wetgeving, stakeholderdialoog en ontwikkelingen in de keten

ESG-risico’s en interne beheersing

Binnen Avebe is risicomanagement een integraal onderdeel van de bedrijfsvoering. ESG-gerelateerde risico’s zijn momenteel nog niet expliciet opgenomen in het formele risicomanagementproces of in de risicoparagraaf van dit verslag. Wel worden ze systematisch geïdentificeerd en gemonitord via onze strategische duurzaamheidsprogramma’s. Deze programma’s rapporteren over materiële impacts, risico’s en kansen, die besproken worden op directieniveau. Thema’s zoals klimaatverandering, waterbeschikbaarheid, grondstofzekerheid en veranderende wet- en regelgeving worden hierin meegenomen.

Daarnaast worden ESG-risico’s (indirect) meegewogen in besluitvorming over investeringen, compliance, vergunningen en strategische planning. We gaan onderzoeken hoe ESG-risico’s structureel kunnen worden geïntegreerd in ons bredere risicomanagementraamwerk, conform CSRD-vereisten.

6.3 Dubbele materialiteitsanalyse

Periodiek stellen wij via een materialiteitsanalyse vast welke onderwerpen onze stakeholders het meest impactvol vinden voor Avebe. Deze analyse helpt Avebe om te bepalen welke duurzaamheidsonderwerpen zowel strategisch als operationeel prioriteit moeten krijgen, en vormt de basis voor onze toekomstige CSRD-rapportage. Vanuit de Global Reporting Initiative (GRI) standaarden wordt alleen impact naar buiten, de invloed van Avebe op haar omgeving, meegenomen voor het bepalen van materiële onderwerpen. Om ons goed voor te bereiden op de vereisten van de CSRD hebben wij in boekjaar 2023/2024 een dubbele materialiteitsanalyse uitgevoerd.

Dubbele materialiteit

Een dubbele materialiteitsanalyse bepaalt welke duurzaamheidsthema's het belangrijkst zijn voor een organisatie. Zoals de naam al aangeeft, wordt deze analyse vanuit twee perspectieven uitgevoerd. Aan de ene kant een analyse van de impact naar buiten, waarbij de invloed van Avebe op haar omgeving (mens en milieu) met betrekking tot een specifiek thema wordt bepaald, zoals CO₂-uitstoot. Deze impact kan veroorzaakt worden door Avebe in haar eigen bedrijfsvoering, maar Avebe kan ook met de impact verbonden zijn. In dat geval gebeurt de impact in de waardeketen van de organisatie. En aan de andere kant een analyse van de impact naar binnen. Hierbij wordt gekeken naar de financiële gevolgen voor Avebe die gerelateerd zijn aan een thema zoals kosten, risico’s of reputatie. Zo wordt een duurzaamheidsthema vanuit twee perspectieven beoordeeld. Hoe hoger de score, des te belangrijker is dit thema voor onze coöperatie.

Proces

De stappen die Avebe heeft doorlopen om tot de materiële onderwerpen te komen, zijn hieronder visueel weergegeven:

Stap 1: begrip context en lijst onderwerpen

Voor onze materialiteitsanalyse hebben wij de omgeving van Avebe in kaart gebracht. Dit betreft onder andere het inzicht krijgen in onze waardeketen, ons waardecreatiemodel en het identificeren van stakeholders. Onze belangrijkste stakeholders zijn: onze leden, medewerkers, klanten, leveranciers, kredietinstellingen en regelgevende instanties. Overige stakeholders waar wij actief de dialoog en samenwerking mee aangaan zijn onder andere kennisinstellingen, maatschappelijke organisaties, NGO’s, omwonenden van onze productielocaties en brancheorganisaties, zoals VNCI en BO Akkerbouw. Verder houden wij rekening met andere stakeholders van wie belangen kunnen worden beïnvloed door de activiteiten van Avebe en haar directe en indirecte zakelijke relaties binnen haar waardeketen.

Vervolgens hebben wij een lijst van potentiële materiële onderwerpen opgesteld (longlist). Door een interne analyse hebben wij de longlist geëvalueerd en aangepast vanuit de nieuwe strategie Versterken en Versnellen 2023-2028 en gesprekken met de programmamanagers van de duurzaamheidsprogramma’s. De externe analyse hebben wij uitgevoerd op basis van een desktop review. Hierbij hebben wij bekende en beschikbare bronnen geraadpleegd waaronder (concept) standaarden en richtlijnen. Verder hebben wij openbaar beschikbare informatie van leveranciers en collega-bedrijven beoordeeld, waarbij rekening is gehouden met de omvang van de bedrijven, soort bedrijven en de volwassenheid van duurzaamheid. De uitkomst van deze analyses resulteerde in een lijst met potentiële materiële onderwerpen voor Avebe.

Stap 2: stakeholderdialoog en prioritering

In twee uitgebreide workshops, één gericht op milieuthema's en de andere op sociale en governance- gerelateerde onderwerpen, hebben we samen met interne experts en externe adviseurs de potentiële interne en externe impact van de materiële onderwerpen beoordeeld. Bij het identificeren van de impact hebben wij rekening gehouden met zowel de eigen impact van Avebe als de indirecte impact die voortvloeit uit onze keten. Ook hebben we de ernst van de effecten beoordeeld en besproken, rekening houdend met hun reikwijdte, schaal en onomkeerbaarheid. Financiële risico's en kansen zijn beoordeeld op basis van de kans dat deze zich voordoen en hun potentiële financiële impact op Avebe. De potentiële financiële impact hebben we bepaald door te kijken naar de grootte van mogelijke financiële winsten of verliezen. Dit meten we door de verandering in resources beschikbaar voor Avebe (natuurlijk, sociaal en economisch) in kaart te brengen. Hierna hebben wij voor zowel de impact materialiteit als financiële materialiteit de onderwerpen geprioriteerd. Wij hebben in de discussies rekening gehouden met de actuele en potentiële gevolgen voor het komende jaar, maar ook voor de komende vijf jaar en verder. De scores en prioritering naar aanleiding hiervan zijn door het projectteam vastgelegd. Op basis hiervan is een kortere lijst met materiële onderwerpen in concept opgesteld (shortlist).

Stap 3: uitkomsten validatie

De uitkomsten uit de workshops zijn vervolgens gepresenteerd en bediscussieerd in de maatschappelijke adviesraad (MAR). In de MAR zitten vertegenwoordigers van belangrijke stakeholdergroepen. Via de MAR halen we inzichten van belangstellende stakeholders op om tot nieuwe inzichten te komen of ideeën te toetsen. In deze sessie was een diverse groep van externe stakeholders aanwezig (overheid, NGO’s, universiteit, bedrijfsleven, boeren), maar waren er ook interne stakeholders, bijvoorbeeld vanuit het bestuur en de raad van commissarissen. De uiteindelijke scoring en uitkomsten zijn bepaald op basis van de input van het projectteam, de workshopsessies, de discussies met de MAR en overige werkzaamheden. De uitkomsten zijn vervolgens ter validatie voorgelegd aan het executive committee, de auditcommissie en de raad van commissarissen en daarmee definitief gemaakt.

​Actualisatie van materiële onderwerpen

In het verslagjaar 2024/2025 is geen nieuwe dubbele materialiteitsanalyse uitgevoerd. Wel is op basis van inhoudelijke samenhang en strategische afstemming besloten om de onderwerpen wateronttrekkingen en watervervuiling samen te voegen tot één geïntegreerd thema: wateronttrekkingen. Deze keuze is gemaakt omdat beide onderwerpen sterk met elkaar verbonden zijn. Om verdere reductie van waterintrek te realiseren, is het noodzakelijk om ook het gebruik van hulpstoffen, zoals chemicaliën, te verminderen. Door deze integratie ontstaat een meer holistische benadering van waterbeheer binnen Avebe, die beter aansluit bij onze strategische duurzaamheidsdoelen en operationele realiteit.

​Overzicht materiële onderwerpen

Hierna is een overzicht van de uitkomsten vanuit de dubbele materialiteitsanalyse weergegeven. De verschillende onderwerpen lichten we daarna nader toe. Wij blijven, samen met onze stakeholders, de materiële onderwerpen monitoren en valideren. De dubbele materialiteitsanalyse wordt periodiek herzien om in te spelen op veranderende omstandigheden, stakeholderverwachtingen en wetgeving. Ook de uitwerking van de materiële onderwerpen en de actieplannen worden gemonitord en aangepast waar nodig. 

6.4 Materiële onderwerpen

Thema & waardeketen Impact Risico/kans
Beperking van klimaatverandering

Eigen activiteiten, upstream- en downstream waardeketen
Het produceren van (gemodificeerd) zetmeel en eiwit kost energie en heeft daarmee CO₂-emissies tot gevolg. Daarnaast wordt er CO₂ uitgestoten in de waardeketen onder andere door de zetmeelaardappelteelt. Deze impacts zorgen voor klimaatverandering. Klimaatgerelateerde regelgeving en strengere emissienormen in productie en landbouw kunnen leiden tot hogere kosten, onder andere door de verplichte aankoop van CO₂-rechten.
Energiemanagement

Eigen activiteiten
Doordat wij veel energie gebruiken, en door de hieruit voortkomende CO₂-emissie, hebben wij een negatieve impact op de omgeving en klimaatverandering. Klimaatgerelateerde veranderingen in wet- en regelgeving kunnen leiden tot hogere energiekosten en belemmeringen bij het verkrijgen van vergunningen voor toekomstige investeringen. Daarnaast vormt netcongestie een risico voor de beschikbaarheid van elektriciteit op lange termijn.
Grondstofzekerheid

Upstream waardeketen, eigen activiteiten
De teelt van de zetmeelaardappel heeft onder andere impact op klimaat, water en bodem. Onze leden worden geconfronteerd met strengere wet- en regelgeving, klimaatverandering, hoge teeltkosten en concurrentie met andere gewassen. Deze factoren brengen risico’s met zich mee voor de korte- en langetermijnbeschikbaarheid van grondstoffen, met het risico dat het verdienvermogen van de leden onder druk komt te staan.
Wateronttrekkingen

Eigen activiteiten
Wij trekken veel (oppervlakte)water in voor onze productieprocessen welke na gebruik wordt geloosd op het oppervlaktewater als gezuiverd effluent. Door bijvoorbeeld veranderende weersomstandigheden en langdurige droogte bestaat het risico dat wij niet voldoende water kunnen intrekken voor onze productie.
Circulaire reststromen

Eigen activiteiten
Thema niet impact materieel Slib is een reststroom met negatieve economische waarde voor Avebe. Tarra is een afvalstroom waarvoor het vinden van een waardevolle toepassing lastig is. Door deze reststromen potentieel circulair in te zetten en de verwerkingskosten te verlagen, ontstaat een financiële kans voor Avebe.
Plantaardige producten industriële markt

Eigen activiteiten
Thema niet impact materieel Innoveren en groeien in duurzame ingrediënten voor industriële toepassingen biedt een financiële kans voor Avebe.
Veilig werken

Eigen activiteiten
Ongevallen die plaatsvinden hebben een negatieve impact op de veiligheid en gezondheid van medewerkers. Een gebrek aan veilig werken kan leiden tot productiestilstand, sancties, juridische aansprakelijkheid en reputatieverlies. Dit kan het vertrouwen in Avebe en haar producten schaden en daarmee een negatieve invloed hebben op onze inkomsten.
Aantrekkelijke werkgever

Eigen activiteiten
Wij hebben als werkgever een grote invloed op onze medewerkers. Onze impact is gefocust op het bieden van een inclusieve werkomgeving en het faciliteren van de ontwikkeling van medewerkers. Onvoldoende aandacht voor medewerkers leidt mogelijk tot verlies van aantrekkelijkheid op de arbeidsmarkt en een inefficiënte organisatie, wat een financieel risico vormt voor Avebe.
Voedselveiligheid

Downstream waardeketen
Problemen met voedselveiligheid kunnen negatieve gevolgen hebben voor onze klanten en omgeving. Wanneer kwaliteitsnormen niet worden gehaald, ontstaan er mogelijk gezondheidsrisico’s voor consumenten. Thema niet financieel materieel
Plantaardige voeding

Eigen operatie en downstream waardeketen
We zijn trots op de rol die we spelen naar gezondere, duurzamere en plantaardige voeding en de positieve impact die wij daarmee maken op consumenten. Met aardappelzetmeel en -eiwit kunnen we unieke eigenschappen bieden en kunnen onze klanten hun doelstellingen realiseren door het aanbieden van duurzame en plantaardige producten aan de consument. Dit biedt een financiële kans voor Avebe om haar positie en markten verder uit te breiden.
Bedrijfsethiek

Eigen waardeketen, upstream- en downstream waardeketen
Avebe staat voor eerlijke en transparante bedrijfsvoering. Dit betekent dat wij zorgvuldig omgaan met belangen en rechten van medewerkers, leveranciers, boerenleden, klanten en onze omgeving. Een hieraan gekoppeld risico is dat Avebe niet wordt gezien als een bedrijf dat een eerlijke en transparante bedrijfsvoering voorstaat.

​6.4.1 Beperking van klimaatverandering

Impact, risico’s en kansen

Klimaatverandering vanuit de focus op CO2-reductie heeft impact op zowel onze eigen activiteiten als onze waardeketen. Het produceren van (gemodificeerd) zetmeel en eiwit kost energie en heeft daarmee CO2-emissies tot gevolg. Dit gaat over zowel eigen emissies als indirecte emissies. Onze belangrijkste risico’s zijn klimaat gerelateerde wijzigingen in de regelgeving, net als regelgeving om emissies in productie- en landbouwactiviteiten te verminderen. Er zijn ook substantiële kosten verbonden aan CO2-uitstoot, bijvoorbeeld door het moeten aankopen van CO2-rechten. Door energiebesparing en een (kostenefficiënte) overschakeling naar duurzame energiebronnen kunnen we de CO2-emissie verlagen.

Strategie

In onze strategie Versterken en Versnellen staan onze duurzaamheidsdoelen voor 2030, omdat dat jaar een belangrijk meetpunt is richting klimaatneutraal in 2050. Avebe heeft de ambitie om de CO2-reductiedoelstellingen in lijn te laten zijn met maximaal 1,5 graden Celcius opwarming van de aarde; in lijn met het Klimaatakkoord van Parijs. Wij richten ons voor de periode 2023-2030 op een CO2- reductiedoelstelling van 30 procent, waarbij 2022/2023 het referentiejaar is. Deze doelstelling betreft scope 1 emissies: directe uitstoot van broeikasgassen vanuit onze eigen bedrijfsvoering. De scope 2 emissie (indirecte emissies door verbruik van ingekochte elektriciteit en warmte) van Avebe is al 0 en de doelstelling voor 2030 is dat dit zo blijft. Onze scope 1 en scope 2 emissies (uitgaande van marktgebaseerd scope 2) zijn als volgt opgebouwd: 99 procent van de emissies ontstaat door het verbranden van aardgas. Hiervan is 57 procent gerelateerd aan de opwekking van elektriciteit in de warmtekrachtcentrales, 36 procent aan de productie van stoom voor de productieprocessen en 6 procent aan direct gestookte drogers en CV-installaties.

Voor onze scope 3 emissies (indirecte uitstoot van CO2, veroorzaakt door bedrijfsactiviteiten van derden) hebben we ook de ambitie om 30 procent te reduceren ten opzichte van het referentiejaar. Door dit onderscheid in scope te maken, sluiten we aan bij de manier waarop overheden doelstellingen formuleren voor de reductie van broeikasgassen. Scope 3 emissies omvatten indirecte uitstoot uit onder andere de inkoop van grondstoffen, transport en verpakkingsmaterialen. Deze categorieën vertegenwoordigen een aanzienlijk deel van onze totale CO2-voetafdruk. We hebben in de strategie het CO2- en energiereductieprogramma 'Towards climate neutral' opgenomen en scope 3 wordt meegenomen in het programma ‘Sustainable procurement’.

Aanpak en actieplannen

Vanuit het strategisch programma is een concreet plan opgesteld om aan de reductiedoelstellingen voor scope 1 (en 2) emissies te voldoen. Dit plan is opgedeeld in twee delen: 30 procent reductie in 2030 met onderliggend een plan van aanpak met concreet benodigde maatregelen en investeringen. 

Elektrificatie en procesoptimalisatie
Een voorbeeld is de geplande investering in een elektrische stoomketel op onze productielocatie in Foxhol in 2025, die zal leiden tot een CO2-besparing in boekjaar 2025/2026. Daarnaast zoeken we naar verdere verbeteringen in onze processen en activiteiten, gericht op het verhogen van de efficiëntie en effectiviteit van onze productie. Hiermee besparen wij circa 1,5 procent energie (en daarnaast ook CO2) per jaar. Voor de doelstelling richting klimaatneutraal in 2040 hebben wij in kaart gebracht welke opties er voor Avebe zijn om geheel CO2-neutraal te produceren. Ontwikkelingen hierin volgen wij op de voet. De eerste stappen richting elektrificatie zijn gezet door de implementatie van membraantechnologie en elektrische stoomketels. Er zijn plannen voor verdere elektrificatie.

Netcapaciteit en duurzame energie
Netcongestie vormt een potentieel knelpunt voor verdere elektrificatie en uitbreiding van duurzame energieopwekking. Op dit moment zijn al twee zonneparken op de Avebe-locaties aangesloten via het elektriciteitsnet van Avebe. We onderzoeken welke mogelijkheden er zijn voor verdere aansluiting van lokale duurzame elektriciteitsproductie.

Duurzaamheid in de keten
Voor onze scope 3 emissies hebben we al scherp wat voor ons de belangrijkste categorieën zijn. Daarom zijn wij inmiddels meerdere projecten gestart, waaronder initiatieven op het gebied van chemicaliën, transport en verpakkingsmaterialen. Ook realiseren wij besparingen door hiermee rekening te houden bij aanbestedingstrajecten met leveranciers. In steeds meer inkooptrajecten hanteren we minimale duurzaamheidscriteria en wordt duurzaamheid structureel meegewogen in onze selectie- en contractprocessen. Wij gaan in het komende jaar verder met de lopende projecten en blijven zoeken naar structurele verbeteringen in onze keten.

Doelen en realisatie

Voor 2030 zijn de volgende doelen gesteld: CO2- reductiedoelstelling van 30 procent voor scope 1 en scope 3 en een scope 2 emissie van 0.

In boekjaar 2024/2025 was de scope 1 CO2-emissie 160 kiloton en 0,195 ton CO2 per ton product. De scope 2 CO2-emissie was 0. Dit betreft de uitgestoten CO2 (scope 1 en 2) gecorrigeerd voor hetgeen geproduceerd voor derden (andere bedrijven op locatie). De emissiefactor voor Garantie van Oorsprong (GvO’s) voor vergroende elektriciteit is op 0 gesteld. De totale scope 1 CO2-emissie ligt in lijn met voorgaand jaar en is 19 procent lager dan het referentiejaar 2022/23. De scope 1 CO2-emissie per ton product was 3,1 procent lager dan voorgaand jaar en 7,1 procent lager dan het referentiejaar 2022/2023. Een belangrijk deel van deze reductie is toe te schrijven aan de langere campagne in Ter Apelkanaal en de vervanging van de vruchtwaterdecanters in Gasselternijveen. 

Zie het overzicht scope 1 en scope 2 emissies hieronder voor nadere details.

Overzicht scope 1 en scope 2 emissies Unit 2022/2023 (ref) 2023/2024 2024/2025 Huidige besparing (%) Doel 2030 besparing (%)
Scope 1 emissies            
Bruto scope 1 emissies (Avebe) ton  197.329   160.397   159.675  19,1 30
Bruto scope 1 emissies per ton product kg CO₂/ton  210   201   195  7,1 30
Bruto scope 1 emissies door derden ton  8.580   10.011   11.181  - -
Scope 1 emissies onder ETS % 87% 85% 85% - -
Scope 2 emissies            
Locatiegebaseerde scope 2 emissies ton  26.755   27.533   23.668  - -
Marktgebaseerde scope 2 emissies ton 0 0 0 - -
Totaal scope 1 en scope 2 emissies            
Scope 1 en 2 emissies (locatiegebaseerd) ton  224.084   187.930   183.343  - -
Scope 1 en 2 emissies (marktgebaseerd) ton  197.329   160.397   159.675  19,1 30

6.4.2 ​Energiemanagement

Impact, risico’s en kansen

Energiemanagement hebben wij vertaald naar de beschikbaarheid, de betaalbaarheid en het verbruik van energie bij Avebe. Te hoge kosten maken ons kwetsbaar omdat wij veel energie verbruiken. Doordat wij veel energie gebruiken, en door de hieruit voortkomende CO2-emissie, hebben wij een negatieve impact op de omgeving en klimaatverandering. Een belangrijk risico is klimaat gerelateerde wijzigingen in wet- en regelgeving. Dit kan resulteren in stijgende kosten voor energieverbruik. Ook kan het problemen geven bij het verkrijgen van vergunningen voor toekomstige investeringen. Netcongestie kan een risico vormen ten aanzien van de toekomstige beschikbaarheid van elektriciteit, vooral als in de loop van de energietransitie onze warmtekrachtcentrales uitgefaseerd worden.

Strategie

Energiemanagement hangt sterk samen met het thema klimaatverandering, zie het thema ‘Beperking van klimaatverandering’ hierboven. Voor de strategische periode 2023-2028 hebben we duurzaamheidsdoelen voor 2030 opgesteld, omdat dat jaar een belangrijk meetpunt voor ons is. Behalve CO2 -reductie willen we ieder jaar op elke productielocatie minimaal 1,5 procent besparen op het energieverbruik. We hebben in de strategie een CO2- en energiereductieprogramma opgenomen ‘Towards climate neutral’.

Aanpak en actieplannen

Datagedreven monitoring
Verbetering van de energie-efficiency is onderdeel van het strategische programma. De basis hiervoor is uitbreiding van inline energiemetingen en lokale energie-dashboards voor monitoring van het energieverbruik. 

Investeringen in efficiëntie
Daarnaast is een aantal energiebesparingsinvesteringen voorzien in het meerjaren investeringsplan. Voor de beschikbaarheid van voldoende elektriciteit in relatie tot de netcongestieproblematiek onderzoeken we welke mogelijkheden er zijn voor verdere aansluiting van lokale duurzame elektriciteitsproductie op het elektriciteitsnet van Avebe.

Doelen en realisatie

Richting 2030 is het volgende doel opgesteld: jaarlijks 1,5 procent besparen op het energieverbruik.

In boekjaar 2024/2025 was het totale energieverbruik 729.311 MWh. Het totale energieverbruik is 23,3 procent lager dan het referentiejaar 2022/2023. Het energieverbruik per ton product was 6,4 procent lager dan vorig jaar en 7,5 procent lager dan het referentiejaar. Daarmee zijn onze strategische doelstellingen ruimschoots gerealiseerd tot en met heden.

Zie het overzicht energieverbruik en energiemix hieronder voor nadere details.

Overzicht energieverbruik en energiemix Unit 2022/2023 (ref) 2023/2024 2024/2025
Totaal energieverbruik eigen productie MWh  905.678   758.372   729.311 
Energieverbruik fossiele bronnen (niet-hernieuwbaar)        
Brandstofverbruik uit olie MWh  10.500   -   4.728 
Brandstofverbruik uit aardgas MWh  1.005.179   842.836   838.302 
Verbruik van ingekochte elektriciteit MWh  112.489   110.165   107.492 
Geleverde elektriciteit en warmte aan het net en klanten MWh  105.126   91.349   112.333 
Energieverbruik hernieuwbare energie        
Brandstofverbruik uit hernieuwbare bronnen MWh  5.000   2.001   - 
Verbruik van ingekochte of verworven elektriciteit, warmte, stoom, koeling MWh  124.800   104.778   97.721 
Verbruik van zelfopgewekte hernieuwbare energie MWh  46   42   47 
Totaal energieverbruik        
Niet-hernieuwbaar energieverbruik % 86% 86% 87%
Hernieuwbaar energieverbruik % 14% 14% 13%
Hernieuwbare elektriciteit % 44% 42% 40%

6.4.3 Grondstofzekerheid

Impact, risico’s en kansen

Onze leden worden geconfronteerd met toenemende uitdagingen in de teelt van zetmeelaardappelen. Klimaatverandering, strengere wet- en regelgeving, stijgende teeltkosten en concurrentie op de akker zetten de grondstofvoorziening onder druk. Avebe heeft behoefte om vroegtijdig inzicht te krijgen in de mogelijke veranderingen in de grondstofaanvoer en hierop te sturen met een goede uitbetaling voor de leden, robuuste aardappelrassen en haar rol te nemen op weg naar een duurzame zetmeelaardappelteelt. Onvoldoende stappen hierin geeft het risico van verlies van aantrekkelijkheid van de teelt. Minder volume van zetmeelaardappelen heeft ook financieel impact omdat dit onder andere invloed heeft op de dekking van onze fabrieken en de mogelijke verkoopvolumes.

Tegelijkertijd heeft Avebe via haar leden ook impact op de omgeving. Daarom zetten we actief in op verduurzaming van de teelt, onder andere via robuuste rassen vanuit ons kweekbedrijf Averis en kennisdeling. 

Strategie

Avebe monitort continu de ontwikkeling van het zetmeelaardappelareaal op korte, middellange en lange termijn. Op basis daarvan anticiperen we met onze toegevoegde waarde-strategie in de markt. Ons doel is om versneld en in grote stappen de financiële aantrekkelijkheid van de teelt te verbeteren en het areaal op een voor de coöperatie gezond niveau te houden.

We werken actief samen met leden en ketenpartners aan een rendabele en duurzame zetmeelaardappelteelt. Het draait daarbij om opbrengst en rendement in een duurzaam teeltplan. We houden de bodem gezond, beperken de impact op natuur en milieu en bevorderen zoveel mogelijk de positieve effecten.

Een sterke prestatie-indicator met een goede uitbetaling aan onze leden is essentieel om de teelt aantrekkelijk te houden, zeker in een context van stijgende kosten en toenemende concurrentie op de akker. Daarom zetten we in op robuuste aardappelrassen die beter bestand zijn tegen droogte en ziektedruk, minder gewasbeschermingsmiddelen vragen en een hoger rendement per hectare opleveren. Deze rassen worden ontwikkeld en vermarkt via ons kweekbedrijf Averis. Belangrijke strategische doelen zijn:

  •   Borgen van het zetmeelinkoop/-areaal op strategisch niveau; 
  •   Verlagen van de footprint in de teelt van onze boeren;
  •   Intensiveren van het ondersteuningstraject voor nieuwe rassen.

Met deze gecombineerde inzet op rendement, robuustheid en duurzaamheid versterken we de basis voor een stabiele en toekomstbestendige grondstofvoorziening.

Aanpak en actieplannen

Veredeling en logistieke borging
Avebe zet in op het verbeteren van ziekteresistenties in Averis-rassen en het ontwikkelen en promoten van robuuste rassen met een lagere klimaatimpact, bijvoorbeeld door een lagere stikstofbehoefte. Daarnaast blijven we investeren in onze bedrijfsopzet met georganiseerd transport en het versterken van ons imago als betrouwbare aardappelzetmeelverwerker.

Kennisdeling en teeltondersteuning
We faciliteren actief de uitwisseling van kennis en ervaring op thema’s als klimaat, bodem, water, gewasbescherming en onkruidbestrijding. We ondersteunen onze leden proactief bij het vinden van oplossingen voor teeltuitdagingen, waarbij we als coöperatie een waardevolle bijdrage willen en kunnen leveren. De pilot Biodiversiteitsmonitor (zie nadere toelichting opgenomen in kader) draagt bij aan een toekomstbestendige teelt. Door inzicht te geven in duurzaamheidsindicatoren op bedrijfsniveau, versterken we de maatschappelijke waarde van de coöperatie en bouwen we aan een bredere legitimiteit van de zetmeelaardappelteelt.

Doelen en realisatie

Om onze strategische doelstellingen te monitoren én gericht te kunnen inspelen op de risico’s rondom grondstofzekerheid, zijn de volgende doelen gesteld:

  • een stijging van de prestatie-indicator met 25 euro tot en met boekjaar 2027/2028;
  • 32 procent van het ledenareaal ingevuld met nieuwe Averis-rassen in boekjaar 2027/2028. Deze doelstelling is geactualiseerd en tevens als KPI opgenomen in de financieringsovereenkomst;
  • 50 actieve deelnemers aan de pilot Biodiversiteitsmonitor in het jaar 2027/2028.

In het afgelopen jaar is de prestatie-indicator uitgekomen op 136,79 euro, een duidelijke stap voorwaarts ten opzichte van vorig jaar en een belangrijke impuls voor de verdere strategische ontwikkeling.

In teeltjaar 2024 is het aandeel nieuwe Averis-rassen binnen het ledenareaal 30 procent. Daarmee zijn we goed op weg richting onze doelstelling voor deze strategische periode.

Momenteel nemen 35 leden actief deel aan de Biodiversiteitsmonitor. 

Pilot Biodiversiteitsmonitor

In Drenthe nemen momenteel 35 akkerbouwers deel aan de pilot Biodiversiteitsmonitor. Binnen deze pilot wordt gewerkt met een scoremodel dat inzicht geeft in vijf thema’s: organische stofbalans, milieubelasting, bodembedekking, gewasdiversiteit en natuur- en landschapsbeheer. Deelnemende telers doen mee om meer inzicht te krijgen in duurzamere teeltmethoden. Op termijn kan deelname bijdragen aan een betere positie op de balans, doordat duurzaamheidsinspanningen zichtbaar en meetbaar worden gemaakt.

​6.4.4 Wateronttrekkingen

Impact, risico’s en kansen

Avebe neemt water in voor haar productieprocessen op de verschillende locaties. Dit is vooral oppervlaktewater. De functie van het water in onze processen is altijd oplosmiddel of drager voor transport van materialen. Na gebruik wordt het water geloosd op het oppervlaktewater als gezuiverd effluent. Het risico van een regionaal watertekort en de impact voor Avebe liggen vooral bij de benodigde waterinname voor onze productieprocessen. 

Periodieke tekorten van water en (maatschappelijke) zorgen over de kwaliteit van het beschikbare water leiden ertoe dat verlaging van waterinname steeds meer aandacht krijgt. De afgelopen strategieperiode liet zien dat vermindering van de wateronttrekking zonder aandacht voor andere processen leidt tot hogere concentraties zouten, specifiek chloriden en sulfaten, in ons gezuiverde effluent. Het verlagen van de waterinname is alleen haalbaar wanneer ook de zoutemissie proportioneel wordt teruggebracht. Dit betekent dat we op een andere manier naar zowel onze (eiwit)zuivering als onze zetmeelmodificatie kijken. Het belangrijkste risico en de impact zitten in de benodigde intrek van water. 

Strategie

Om de impact van onze activiteiten te verminderen hebben wij al jaren doelen gesteld voor het verminderen van onze intrek van water. Ongeveer 90 procent van het door Avebe ingetrokken water is oppervlaktewater. De Aqueduct Water Atlas van het World Resources Institute geeft informatie over de water gerelateerde risico’s per locatie. Voor de productielocaties van Avebe geldt dat het risico met betrekking tot water laag (‘low’) is, behalve de locatie in Malmö die ‘low-medium’ is. Overige aan oppervlaktewater gerelateerde risico’s hebben te maken met variaties in beschikbaarheid en droogte. Deze zijn voor alle zes productielocaties gelijk en zijn respectievelijk gescoord op ‘low-medium’ en ‘medium’.

De beschikbaarheid van water vormt een reëel en structureel risico. Dit risico is te beheersen door minder afhankelijk te worden van inname van oppervlaktewater. Avebe heeft het belang van het verlagen en zo efficiënt mogelijk benutten van wateronttrekkingen opgenomen in het strategisch programma ‘Every drop counts’, dat onderdeel is van het strategische programma ‘Plant-based sustainable growth’. Het strategisch doel voor 2030 is het verlagen van de zoutemissie, zodat de waterinname met 4,8 miljoen kubieke meter kan worden verminderd ten opzichte van 2022/2023.

Aanpak en actieplannen

Om onze doelstellingen te behalen, richten we ons primair op het verlagen van het zoutgehalte in het afvalwater. Wij zijn bezig met het uitrollen van concrete plannen per productielocatie, veelal productspecifiek.

Locatiespecifieke implementatie
Voor onze grootste productielocatie in Ter Apelkanaal is het plan van aanpak afgerond en bevinden we ons halverwege de implementatiefase. Bij gelijkblijvende omstandigheden verwachten wij dat de waterinname op deze locatie met circa 2 miljoen kubieke meter per jaar zal afnemen ten opzichte van referentiejaar 2022/2023. Dit resultaat moet effectief zijn in het jaar 2027/2028. Voor onze locatie in Malmö is het plan van aanpak inmiddels gestart. Een kwantitatieve inschatting van de impact is op dit moment nog niet mogelijk.

Optimalisatie van operationele processen
Verder blijven wij focussen op een stabiele operatie om de waterinname te minimaliseren. Ook streven we naar een optimale samenwerking tussen onze productielocaties, waardoor we de waterbehoefte kunnen verminderen.

Doelen en realisatie

De centrale doelstelling is het verlagen van de zoutemissie (specifiek chloriden en sulfaten) zodat 4,8 miljoen kubieke meter minder water nodig is ten opzichte van het referentiejaar 2022/2023.

In het huidige jaar was de totale wateronttrekking 12,4 Mm³, dat is 21,9 procent minder dan in het referentiejaar (15,9 Mm³). Deze omvang in miljoen m³ (Mm³) betreft het totaal aan drinkwater, bronwater en oppervlaktewater van de zes productielocaties van Avebe. De daling in wateronttrekking in 2024/2025 is het resultaat van enerzijds ingezette besparingsmaatregelen (positief) en anderzijds een productmix die de totale inname negatief heeft beïnvloed. 

6.4.5 ​Circulaire reststromen

Impact, risico’s en kansen

Belangrijke reststromen van Avebe zijn slib en tarra. Het afvalwater dat voortkomt uit onze processen verwerken we in afvalwaterzuiveringen. Hierbij ontstaat zuiveringsslib. Slib is momenteel een reststroom met een negatieve economische waarde voor Avebe, voornamelijk vanwege het mogelijke gehalte aan zware metalen, waardoor circulaire inzet beperkt is en kosten voor verwerking ontstaan.

Daarnaast komt bij de levering van aardappelen aan onze fabrieken onbedoeld zand, loof en stenen mee. Dit noemen we tarra. Tarra vormt een afvalstroom waarvoor het vinden van een waardevolle of kostenefficiënte toepassing uitdagend is. Het circulair inzetten van reststromen en het verlagen van verwerkingskosten biedt Avebe een duidelijke financiële kans.

Strategie

Avebe produceert reststromen met een netto negatieve economische waarde. Wij streven ernaar reststromen zoveel mogelijk te voorkomen en te verwaarden via toepassingen met maximale economische en ecologische waarde. Dit zal resulteren in het minimaliseren of elimineren van gebruik van primaire (nieuwe) grondstoffen, waardoor de circulariteit van Avebe toeneemt. We kunnen dit weergeven door middel van de Ladder van Lansink die is opgebouwd uit de volgende ‘treden’ van hoog naar laag in termen van milieuvriendelijkste verwerkingswijzen: preventie, hergebruik, recycling, energie, verbranden, storten. In onze strategie Versterken en Versnellen hebben we een aantal doelstellingen opgenomen in relatie tot onze reststromen in ons programma ‘Increasingly circular’:

  •   interne rapportage opzetten rondom ‘hulpbronnengebruik en circulaire economie’;
  •   minimaliseren van de hoeveelheid reststromen;
  •   verbeteren van de operationele marge van onze reststromen.

Aanpak en actieplannen

In eerste instantie hebben wij voor de verschillende reststromen de netto negatieve waarde voor Avebe in kaart gebracht en specifieke doelen per reststroom bepaald.

Slib: rapportage en meststoftoepassing
Sinds januari 2025 is er voor de Nederlandse locaties een slibrapportage beschikbaar op basis van productiecijfers, waardoor er nu per periode een actueel overzicht beschikbaar is. In het afgelopen boekjaar is daarnaast verder gewerkt aan de mogelijke toepassing van slib uit de agrofoodsector als meststof. Hiervoor werkt Avebe samen met andere bedrijven binnen de sector, met als doel het ontwikkelen van circulaire afzetkanalen en het vergroten van de duurzame inzetbaarheid van reststromen

Tarra: onderzoek naar circulaire inzet
Avebe doet onderzoek naar tarra met als doel deze reststroom circulair inzetbaar te maken. Door tarra en andere reststromen te verwerken tot circulaire meststoffen, stijgt Avebe op de Ladder van Lansink. Dit draagt bij aan het gedeeltelijk vervangen van kunstmest. Daarnaast is het voor Avebe van belang dat de afzetzekerheid van deze circulaire producten toeneemt.

Komend jaar worden nieuwe projecten gestart voor verbetering van de kwaliteit van slib en tarra en aan verbreding van het afzetpotentieel.

Doelen en realisatie

Valoriseer reststromen met een netto negatieve waarde om de circulariteit te vergroten tot aan 2030 met het volgende concrete doel:

  • 30 procent kostenreductie ten opzichte van het referentiejaar 2022/2023.

Een aanvullend doel is het ontwikkelen van circulaire afzetkanalen voor de belangrijkste reststromen.

Qua volumes is onderstaande gerealiseerd voor tarra en zuiveringsslib:

  • In het boekjaar 2024/2025 was het totale zuiveringsslib (brutogewicht in ton) 72.124, dat is 30 procent minder dan in het referentiejaar 2022/2023 (103.041), met name gedreven door het lagere productievolume.
  • In het boekjaar was de tarra (procent tarra van aardappelgewicht) 4,5 procent, dat is 1,3 procent minder dan in het referentiejaar (4,6 procent). Weersomstandigheden tijdens de oogst hebben een grote invloed op het tarrapercentage.

6.4.6 Plantaardige producten industriële markt

Impact, risico’s en kansen

De wereldwijde transitie naar duurzamere producten biedt Avebe een unieke kans om haar positie als marktleider in plantaardige ingrediënten voor industriële toepassingen verder uit te bouwen. Onze industriële klanten worden geconfronteerd met toenemende druk vanuit wet- en regelgeving als ook vanuit de eindgebruiker, die steeds meer op zoek is naar een meer duurzaam alternatief waar chemische ingrediënten zoveel mogelijk worden vervangen door natuurlijke alternatieven. Dankzij onze unieke grondstof - de aardappel - en diepgaande applicatiekennis, zijn wij uitstekend gepositioneerd om hierop in te spelen. Avebe ontwikkelt en levert een breed portfolio aan plantaardige producten die bijdragen aan de verduurzaming van de bouw- en verpakkingsindustrie. Deze producten zijn bij voorkeur biobased en circulair, en dragen bij aan het verlagen van de ecologische voetafdruk van onze klanten. Dit is een kans voor Avebe.

Strategie

Onze strategie is gericht op het maximaliseren van toegevoegde waarde in de bouw- en voedselverpakkingsindustrie. Dit realiseren we door gerichte groei in volume en marge binnen deze segmenten, waarbij we inspelen op duurzaamheidstrends en samen met klanten innovatieve productoplossingen ontwikkelen. Binnen het strategisch programma ‘Targeted industrial growth’ zetten we in op veiligheid, duurzaamheid en innovatie als fundament voor onze groei. De strategische focus ligt op het versterken van onze marktpositie, het versnellen van productontwikkeling en het verbeteren van onze operationele efficiëntie.

Aanpak en actieplannen

Onze aanpak is gebaseerd op nauwe samenwerking tussen commercie, marktontwikkeling en marketing. De actieplannen omvatten:

  • business development: identificatie van toepassingsgebieden waar Avebe’s producten en expertise een unieke oplossing bieden;
  • co-creatie met klanten: gezamenlijke ontwikkeling van oplossingen die aansluiten op specifieke klantbehoeften en marktvraag;
  • innovatie en duurzaamheid: integratie van circulaire principes en biobased productontwikkeling in onze processen.

Deze aanpak stelt ons in staat om proactief in te spelen op marktontwikkelingen en onze impact op mens, milieu en maatschappij te vergroten.

Doelen en realisatie

Specifiek voor onze plantaardige oplossingen voor de industriële markt richten wij ons op een groei in verkoopvolume van 343 procent in 2027/2028 voor de twee belangrijkste product-marktcombinaties ten opzichte van referentiejaar 2022/2023.

In 2024/2025 hebben wij een volumestijging van 46 procent gerealiseerd ten opzichte van het referentiejaar.

​6.4.7 Veilig werken

Impact, risico’s en kansen

Veiligheid is binnen Avebe al jaren een belangrijk speerpunt. We willen dat alle medewerkers, leveranciers en bezoekers op onze locaties veilig hun werk kunnen doen en veilig naar huis gaan. Desondanks gebeuren er ongelukken en die hebben een negatieve invloed op de veiligheid en gezondheid van de medewerkers. Een gebrek aan veiligheidsmaatregelen brengt risico’s met zich mee voor het individu en voor Avebe als geheel. Deze gevolgen zijn onder andere productiestilstand, sancties, juridische aansprakelijkheid en reputatieverlies. Dit kan het vertrouwen in Avebe en haar producten schaden en daarmee een negatieve invloed hebben op onze inkomsten.

Wij streven naar een veilige werkplek om de risico’s effectief te kunnen beheersen. Ook wordt de productiviteit en efficiëntie van processen beter als medewerkers en bezoekers goed op de hoogte zijn van de veiligheidsregels en -protocollen.

Strategie

Veiligheid is onderdeel van de gezonde voedingsbodem van de strategie Versterken en Versnellen en daardoor verankerd in onze bedrijfsvoering. Wij streven naar een veiligheidscultuur gebaseerd op vertrouwen, geloofwaardigheid en transparantie. Onze belangrijkste doelstellingen hierin zijn:

  •   het minimaliseren van verwondingen en andere veiligheidsincidenten;
  •   het waarborgen van de continuïteit van onze bedrijfsvoering;
  •   het ontwikkelen van authentiek leiderschap in lijn met de kerncompetenties van Avebe.

Wij hebben als uiteindelijke doelstelling om het aantal incidenten te minimaliseren, waarbij wij het liefst nul veiligheidsincidenten hebben.

Lees in hoofdstuk 4 meer over onze strategie Versterken en Versnellen.

Aanpak en actieplannen

We hanteren de volgende aanpak:

Op gedrag gebaseerd veiligheidsprogramma
Voorgaand jaar zijn wij gestart met het implementeren van een op gedrag gebaseerd veiligheidsprogramma in de gehele organisatie met als titel ‘Life Saving Rules’. Deze regels betreffen een aantal heel belangrijke afspraken en werkwijzen waar we als Avebe geen concessie aan doen. Dat betekent dat we de Life Saving Rules altijd volgen, ook als het moeilijk kan of tot productiederving leidt. Als we dat doen kunnen medewerkers en andere mensen die op onze locaties werken aan het eind van de werkdag veilig naar huis. De regels die achter het concept ‘Life Saving Rules’ liggen bestonden al, maar waren soms te algemeen geformuleerd. Het strikt naleven van eisen betekent dat we duidelijkheid in deze eisen moeten creëren en vervolgens de barrières waar medewerkers tegenaan lopen moeten oplossen.

Veiligheidstrainingen
We hebben voor diverse functies aanvullingen gemaakt welke trainingen noodzakelijk zijn om op een veilige en verantwoorde wijze te kunnen werken. We trainen onze medewerkers minimaal één keer per jaar op veiligheidsonderwerpen. Deze bieden we aan via ons interne digitaal leerplatform en hebben een verplicht karakter. Zo dwingen wij af dat elke medewerker met de juiste kennis over veiligheid op locatie kan werken.

Digitale werkvergunningen
Een onderdeel van de ‘Life Saving Rules’ is de kwaliteit van de werkvergunning verbeteren. In een werkvergunning wordt vastgelegd op welke wijze veilig onderhoudswerk uitgevoerd kan worden. In dat kader hebben we op alle Nederlandse productielocaties een digitaal werkvergunningsproces ingevoerd en die heeft de papieren variant vervangen. Het grote voordeel dat een digitaal werkvergunningsproces ons biedt is gelegen in de dwingende workflow met verplichte velden en het gebruik van checklists die afhankelijk van werkzaamheden ‘automatisch’ aangeroepen worden. Naast het verplichte karakter helpen we onze medewerkers daarmee om het werk gemakkelijker te maken. Afgelopen boekjaar hebben we specifiek voor dit onderdeel een training opgezet met een theorie- en een praktijkdeel. Op die manier maken we de brug naar de praktijk zo klein mogelijk. Er zijn inmiddels ongeveer 500 medewerkers getraind.

Doelen en realisatie

Voor het boekjaar 2024/2025 is de doelstelling van Avebe een ongevallenfrequentie-index TRIFR (Total Recordable Injury Frequency Rate) van 0,7. De TRIFR is een internationale standaard, gebaseerd op het aantal incidenten per 200.000 gewerkte uren op onze locaties. Deze doelstelling geldt voor alle medewerkers van Avebe en andere personen werkzaam op onze locaties.

De uitkomst van de TRIFR in 2024/2025 was 1,1, helaas een stuk hoger dan de doelstelling, en minder goed dan het voorgaande jaar (0,9). Er waren geen fatale ongevallen. Wel was er op de locatie Foxhol een ongeval met blijvend letsel aan de hand van een medewerker. Het merendeel van de incidenten bestaat uit handletsel als gevolg van snijden en beklemd raken. Analyse van deze incidenten laat zien dat veel van de incidenten te voorkomen zijn door het versterken van de basis inclusief het verhogen van het veiligheidsbewustzijn. Bijvoorbeeld door het duidelijk communiceren van de Life Saving Rules.

6.4.8 Aantrekkelijke werkgever

Impacts, risico’s en kansen

De samenstelling van het personeelsbestand, nu en in de toekomst, is cruciaal. Bij Avebe is de komende jaren sprake van vergrijzing binnen het personeelsbestand, terwijl er voor diverse beroepsgroepen schaarste is op de arbeidsmarkt. Daarnaast verandert de wereld sneller dan ooit: digitalisering, kunstmatige intelligentie (AI), klimaatverandering, een ‘challenge for talent’ en concurrentie op het akkerbouwareaal vragen om wendbaarheid. Het aantrekken, ontwikkelen en behouden van voldoende kwalitatief goed geschoold personeel vraagt om forse inspanningen. Onvoldoende aandacht hiervoor leidt mogelijk tot verlies van aantrekkelijkheid op de arbeidsmarkt en een inefficiënte organisatie. Daarnaast hebben wij als werkgever een grote invloed op onze medewerkers. Onze impact ligt bij het bieden van een inclusieve werkomgeving en het faciliteren van ontwikkeling.

Strategie

Om Avebe als organisatie sterk en toekomstbestendig te houden hebben wij het overkoepelende strategisch programma ‘Strengthen the organisation’ ingericht. Dit programma richt zich op het verder inrichten van een organisatie waar optimaal gebruik wordt gemaakt van het talent van onze mensen. Binnen het programma richten we ons op vier pijlers:

  • effectief Play to Win-leiderschap ondersteund door een integraal leiderschapsontwikkelingsprogramma, afgestemd op de verschillende niveaus, persoonlijke ontwikkelplannen en passend bij de toekomstige organisatie inrichting;
  • efficiënte en effectieve inrichting van de organisatie met de juiste mensen op de juiste plaats, inclusief inzicht in de vereiste vaardigheden en competenties;
  • de Avebe Academy als leerplatform waar talent management, opleiding, persoonlijke ontwikkeling en compliance vereisten samenkomen;
  • een werving- en selectiebeleid in lijn met de toekomstige inrichting van de organisatie en ons diversiteitsbeleid.

Aanpak en actieplannen

We hanteren de volgende aanpak en actieplannen voor het versterken van onze organisatie:

Leiderschapsontwikkelingsprogramma
Er is een leiderschapsontwikkelingsprogramma voor Avebe ontworpen en in uitvoering, gericht op persoonlijk leiderschap en ontwikkeling. Alle leidinggevenden, het executive committee (EC), Leadership Team (LST), Managementgroep en alle teamleiders in Nederland nemen deel aan dit programma. Het programma richt zich op de ontwikkeling van leiderschap met als basis de vijf Play to Win-kerncompetenties van Avebe: reflecteer, realiseer, verbind, verander en vernieuw. Het programma is bedoeld om authentiek leiderschap te versterken en te komen tot één Avebe; dit voeren we uit op verschillende niveaus binnen de organisatie vanuit het concept Play to Win.

Avebe Academy
We zijn in 2024 gestart met het ontwikkelen en inrichten van de Avebe Academy. Het platform wordt de komende jaren uitgebreid met praktische leermodules die zijn gericht op de vijf Play to Win-kerncompetenties en biedt medewerkers de mogelijkheid hun eigen ontwikkeling vorm te geven. We bieden onder meer workshops, trainingen, stages, speciale projecten en andere (online) leermogelijkheden aan, gekoppeld aan persoonlijke ontwikkelplannen en functiegerelateerde curriculums.

Strategische personeelsplanning
Wij houden binnen ons strategische formatieplanningsproces rekening met de meest optimale toekomstige structuur van onze organisatie. Binnen ons formatieplanningsproces brengen we de organisatie-inrichting in lijn met onze doelstellingen, met als uiteindelijk doel het verbeteren van de efficiëntie en effectiviteit; operationele uitmuntendheid. Drijfveren achter het organisatieontwerp zijn digitalisering/automatisering van processen, de juiste ‘span of control’ van de managementlagen en de urgentie om onze organisatie elke dag (een beetje) te verbeteren. Kortom, een organisatie die klaar is voor de toekomst; een wendbare, efficiënte en toekomstbestendige organisatie.

Werving- en selectieprogramma
Wij werken aan een recruitmentprogramma dat zich richt op carrièrepaden, sociale bijdragen en persoonlijke ontwikkeling om de juiste arbeidskrachten en leiders van de toekomst aan te trekken, in lijn met onze verwachte organisatie-inrichting. Daarnaast brengen wij ons recruitmentprogramma in lijn met het diversiteitsbeleid en richten wij een effectief en toekomstbestendig wervingsproces in.

Doelen en realisatie

Dit heeft zich vertaald in de volgende doelen voor boekjaar 2024/2025:

  • netto gemiddeld ziekteverzuim: onder de 5 procent;
  • MTO: om de twee jaar uitvoeren van een medewerkerstevredenheidsonderzoek met een minimale score van 7,5;
  • verplichte e-learnings en trainingen:  95 procent op tijd en volledig afgerond;
  • vrouwen in senior management: minimaal 22 procent;
  • uitvoering leiderschapsontwikkelingsprogramma:  gerelateerd aan onze waarden, kerncompetenties en Play to Win-gedragingen.

De realisatie in boekjaar 2024/2025 is als volgt: 

  • netto gemiddeld ziekteverzuim: 5,5 procent;
  • MTO: score van 7,2;
  • verplichte e-learnings en trainingen: 88 procent op tijd en volledig afgerond;
  • vrouwen in senior management: 22 procent;
  • uitvoering leiderschapsontwikkelingsprogramma: Nadat vorig jaar door alle leidinggevenden een intensief programma is doorlopen, is dit jaar gewerkt aan een nieuw programma, op maat gemaakt voor verschillende niveaus van leidinggevenden in een zogenaamd pick & mix model. Dit programma wordt komend jaar geïmplementeerd en aan alle leidinggevenden aangeboden.

6.4.9 ​Voedselveiligheid

Impact, risico's en kansen

Er is al jaren sprake van een groeiend bewustzijn op het gebied van duurzaamheid, gezondheid en daarnaast strengere voedselwetgeving; vaak vertaald als voedselveiligheid. Hoewel wij niet direct aan eindconsumenten leveren, hebben wij wel een grote verantwoordelijkheid om producten te leveren die voldoen aan de kwaliteitsstandaarden en wetgeving rondom voedselveiligheid. Als er problemen optreden in relatie tot voedselveiligheid heeft dat een negatieve impact op onze klanten en/of omgeving. Er hangen gezondheidsrisico’s aan kwaliteitstandaarden die niet gehaald worden. Avebe is via interne en externe audits FSSC22000 gecertificeerd als voedselveilige producent/leverancier. 

Strategie

Veiligheid vormt een fundament onder onze strategie Versterken en Versnellen en is verankerd in onze bedrijfsvoering. Wij streven naar een veiligheidscultuur gebaseerd op vertrouwen, geloofwaardigheid en transparantie. Ons belangrijkste aandachtsgebied met betrekking tot voedselveiligheid is het zorgen voor naleving van voedselveiligheid in overeenstemming met wet- en regelgeving en de eisen van de klant.

Lees in hoofdstuk 4 meer over onze strategie Versterken en Versnellen.

Aanpak en actieplannen

We hanteren de volgende aanpak om onze voedselveiligheidsstrategie uit te voeren:

Bouwen aan een voedselveiligheidscultuur 
Avebe bouwt verder aan het versterken van een voedselveiligheidscultuur. Het bouwen van een voedselveiligheidscultuur gaat verder dan het implementeren van voedselveiligheidsprotocollen en - procedures; het benadrukt de integratie van een veiligheidsmentaliteit in de dagelijkse praktijk en houding van medewerkers. Een sterke voedselveiligheidscultuur omvat een toewijding van iedereen binnen onze organisatie om voedselveiligheidsnormen te prioriteren en te handhaven. Dit betekent aandacht voor hygiëne, netheid en naleving van vastgestelde voedselveiligheidsregels en richtlijnen. Vanuit de centrale QESH-organisatie (Quality, Environment, Safety en Health) wordt eenduidige naleving van deze regels en richtlijnen door middel van helder uitgewerkte procedures en werkinstructies geborgd.

Interne en externe audits
Naast de externe audits die jaarlijks worden verricht op onze voedselveiligheidscertificering, zet Avebe nadrukkelijk in op aanvullende controles op naleving van de voedselveiligheidsregels door de interne auditafdeling.

Klachtenprocedure
Om de veiligheid van onze producten te waarborgen, kunnen klanten hun zorgen melden via de klachtenprocedure. Voedselveiligheid gerelateerde meldingen worden behandeld via ons algemene klachtenproces, maar worden bij de verwerking geïdentificeerd als betrekking hebbend op voedselveiligheid. Waar nodig nemen we corrigerende maatregelen en geven we een reactie aan de klant die de klacht heeft ingediend. Onderzoeken worden intern uitgevoerd en, indien nodig, ook extern, om de oorzaak vast te stellen en passende maatregelen te treffen.

Doelen en realisatie

Wij hebben als doelstelling om het aantal terugroepacties gerelateerd aan voedselveiligheid te minimaliseren, met als doelstelling 0 terugroepacties. Daarnaast willen we het aantal (major) externe auditbevindingen beperken, met als doelstelling: 0 bevindingen.

Afgelopen boekjaar hebben er geen terugroepacties plaatsgevonden. Ook zijn er geen major bevindingen  ten aanzien van voedselveiligheid geconstateerd in externe audits. Deze resultaten bevestigen de effectiviteit van onze interne borgingsmaatregelen en de betrokkenheid van onze medewerkers bij voedselveiligheid.

6.4.10 ​Plantaardige voeding

Impact, risico's en kansen

De wereldwijde transitie naar duurzamere, voedzamere en natuurlijke voedingsmiddelen versnelt. Binnen deze context vormt de plantaardige transitie een cruciale pijler in het reduceren van klimaatgerelateerde emissies. Voor Avebe betekent dit niet alleen een maatschappelijke verantwoordelijkheid, maar ook een strategische kans. Als coöperatie van zetmeelaardappeltelers in Nederland en Duitsland bevinden wij ons in het hart van deze veranderende markt. Met aardappelzetmeel en -eiwit kunnen we unieke eigenschappen bieden en kunnen onze klanten hun doelstellingen realiseren door het aanbieden van duurzame en plantaardige producten aan de consument. Als marktleider in de productie van aardappelzetmeel en - eiwitproducten draagt Avebe een verantwoordelijkheid in het versnellen van de transitie naar meer plantaardig. Met onze sterke basis en invloed op de keten van ‘zand tot klant’ en onze inzet op duurzaamheid en innovatie zijn wij een krachtige speler in deze transitie. We zijn trots op de rol die we spelen naar gezondere, duurzamere en plantaardige voeding en de positieve impact die wij daarmee maken.

Wij werken samen met onze klanten en zien van daaruit voortdurend nieuwe kansen om in te spelen op veranderende behoeftes uit de markt met onze innovatieve oplossingen en een transparante, duurzame keten. Onze inzet resulteert in een positieve bijdrage aan gezondere en duurzamere voeding, en daarmee aan een toekomstbestendige voedselvoorziening.

Strategie

Binnen onze strategie Versterken en Versnellen zijn twee programma’s specifiek gericht op groei in plantaardige voedingsproducten: ‘Good food++’ en ‘New applications’:

  • Good food++: richt zich op het versneld naar de markt brengen van ons bestaande portfolio aan plantaardige voedingsingrediënten. Dit gebeurt in nauwe samenwerking met (potentiële) klanten, waarbij co-creatie centraal staat.
  • New applications: focust op het ontwikkelen van nieuwe toepassingsgebieden voor aardappelzetmeel en -eiwit binnen de voedingsindustrie. Hiermee vergroten we onze relevantie in opkomende marktsegmenten.

Aanpak en actieplannen

Binnen beide programma’s zijn concrete product-marktcombinaties gedefinieerd. Samen met onze klanten werken we aan duurzame groei door het ontwikkelen van plantaardige oplossingen die aansluiten bij de functionele en nutritionele behoeften van de markt.

Doelen en realisatie

Wij willen de verkoop van onze aardappeleiwit in zowel bestaande als nieuwe toepassingen versnellen. Hierbij focussen wij op een optimale mix van klanten en toepassingen. Wij bieden oplossingen om klanten te helpen in de overgang naar plantaardige producten. Onze doelstellingen zijn vertaald naar specifieke groeidoelstellingen in verkoopvolume en contributiemarge per product.

Specifiek voor ons aardappeleiwit richten wij ons op een groei in verkoopvolume van 151 procent in 2027/2028 ten opzichte van referentiejaar 2022/2023. In 2024/2025 is het verkoopvolume stabiel gebleven ten opzichte van het referentiejaar ondanks een forse daling in de vraag vanuit de plantaardige vleesvervangers markt.

6.4.11 ​Bedrijfsethiek

Impact, risico’s en kansen

Avebe staat voor eerlijke en transparante bedrijfsvoering. Dit betekent dat wij zorgvuldig omgaan met belangen en rechten van medewerkers, leveranciers, boerenleden, klanten en onze omgeving. Een passende bedrijfscultuur is hierin cruciaal. Dit vertaalt zich in het zijn van een betrouwbare werkgever, leverancier en partner, en geeft Avebe een goede maatschappelijke rol en positie. Wij staan ook voor verantwoorde lobbyactiviteiten en de contacten met de lokale en landelijke politiek. Voor ons is zakelijk gedrag en verantwoord lobbyen erg belangrijk. Een goede bedrijfsethiek biedt ons de mogelijkheid ons positief te onderscheiden binnen onze sector. Een risico is dat Avebe niet wordt gezien als een bedrijf dat een eerlijke en transparante bedrijfsvoering voorstaat.

Strategie

De coöperatie staat bekend als een transparante en democratische ondernemingsvorm met een langetermijnstrategie. Daarom past Avebe de principes en ‘best practices’ toe die zijn opgenomen in de Governance Code van de Nationale Coöperatieve Raad. Hiermee vergroten wij de transparantie en kwaliteit van het bestuur en toezicht in onze coöperatie.

Eerlijk en integer zakendoen met respect voor mens en milieu staat bij ons centraal. Dit is niet enkel te vatten in procedures en richtlijnen. Daarom zetten we ons in voor een cultuur van respect en vertrouwen, waar geen ruimte is voor ongewenst gedrag en niet-integer handelen. We dragen bijbehorende normen en waarden actief uit en bieden medewerkers kanalen voor vragen of meldingen.

Onze aanpak bestaat onder meer uit trainingen, vertrouwenspersonen en klachtenprocedures. Dit alles steunt op een stevig fundament van beleid en procedures die de normen en waarden van Avebe uiteenzetten.

Corporate governance beleid
Onze organisatiestructuur, onze waarden en bedrijfsprincipes en gedragsnormen die we hanteren richting stakeholders zijn opgenomen in ons Corporate Governance beleid. Alle gedragscodes worden met medewerkers gedeeld en zijn te vinden op onze website.

SpeakUp- en klokkenluidersregeling
Avebe heeft een SpeakUp regeling die iedereen de mogelijkheid biedt om anoniem ernstige overtredingen te melden die niet op een andere wijze kunnen worden gemeld. Dit kan zowel telefonisch als via een beveiligde website, zonder tussenkomst van een menselijke operator. Om de vertrouwelijkheid te waarborgen, wordt de SpeakUp dienst uitgevoerd door een onafhankelijke externe partij. Avebe hanteert daarnaast een klokkenluidersregeling.

Responsible Sourcing Policy
Wij hanteren een verantwoord inkoopbeleid, met daarin stevig verankerd de eisen aan onze leveranciers vanuit Corporate Social Responsibility (CSR). Dit is naar onze mening cruciaal voor de manier waarop wij zakendoen. Verantwoord inkopen en uitbesteden is één van de belangrijkste factoren die bijdragen aan onze CSR. De manier waarop wij zakendoen hoort het leven van de mensen in onze toeleveringsketen te verbeteren en mag het milieu niet nodeloos schaden. Onze Responsible Sourcing Policy (RSP) voorziet in de richtlijnen die wij volgen en beschrijft de verantwoordelijkheid die wij in onze keten op ons nemen. Corporate Social Responsibility maakt integraal onderdeel uit van onze bedrijfsactiviteiten. Deze Responsible Sourcing Policy is volledig in lijn met onze Corporate Governance Code. Wij eisen van onze leveranciers dat zij de opgenomen beginselen naleven.

Aanpak en actieplannen

We hanteren de volgende aanpak in relatie tot bedrijfsethiek:

Trainingen zakelijk gedrag
Medewerkers krijgen diverse online trainingen in verantwoord zakelijk gedrag. Deze bieden we aan via ons interne digitaal leerplatform en hebben een verplicht karakter. Een voorbeeld is een training ‘Mededinging’ die ingaat op het mededingingsrecht en hoe om te gaan met leveranciers, concurrenten en andere externe partners. 

Sanctiebeleid
Avebe heeft een sanctiebeleid waarbij dagelijks geautomatiseerd al onze klanten en leveranciers worden gescreend langs de actuele internationale sanctielijsten.

Stakeholdermanagement en -betrokkenheid
Avebe zet zich actief in voor belangenbehartiging en lobbywerk voor onze boerenleden en de coöperatie op het gebied van wet- en regelgeving in de landbouw, water, energietransitie en de toekomst van plantaardige producten. Onze inspanningen zijn gericht op:

  • Landbouw: Avebe is betrokken bij beleidsvorming en regulering op het gebied van landbouw. We streven naar een evenwichtige benadering die zowel de belangen van onze boerenleden en hun verdienvermogen als de duurzaamheid van onze producten en het verduurzamen van de landbouw waarbij het behalen van landelijke en Europese doelen wordt gewaarborgd.
  • Water: Avebe is betrokken bij beleidsvorming en regulering op het gebied van water. Het gaat dan om waterkwaliteit (waaronder de Nitraatrichtlijn en de Kaderrichtlijn Water), als de verdringingsreeks en waterbeschikbaarheid van onze productielocaties. We streven naar een evenwichtige benadering die zowel de belangen van onze boerenleden en hun verdienvermogen als de duurzaamheid en het behalen van landelijke en Europese doelen waarborgt.
  • Energietransitie: Avebe ondersteunt de overgang naar duurzame energiebronnen en werkt aan een efficiënter energiegebruik binnen onze processen. We volgen de ontwikkelingen in de Energiewet en implementeren maatregelen om onze ecologische voetafdruk te verkleinen, door de hele keten heen.
  • Plantaardige toekomst: als producent van aardappelzetmeel en -eiwit dragen we bij aan de transitie van synthetische en petrochemische producten naar plantaardige alternatieven. Avebe werkt hierin ook samen met concullega’s en stakeholders om innovatieve oplossingen te bevorderen, zoals in het programma Fascinating.

Als bijlage is onze stakeholdertabel opgenomen, waarin we onze betrokkenheid bij deze onderwerpen verder toelichten.

Doelen en realisatie

Avebe streeft naar een sterk fundament voor verantwoord zakendoen en een transparante bedrijfsvoering. Hoewel dit lastig te vertalen is naar concrete en meetbare doelstellingen, hanteren wij duidelijke procedures voor meldingen via onze regelingen. Indien er meldingen binnenkomen, is het ons doel om deze zorgvuldig en passend op te volgen.

In dit boekjaar is geen gebruik gemaakt van de klokkenluidersregeling. Dit bevestigt het vertrouwen in onze interne cultuur, maar onderstreept ook het belang van blijvende aandacht voor integriteit en open communicatie.