2. Bericht van het bestuur

We zijn dit boekjaar gestart waar we het vorige boekjaar zijn geëindigd: in een macro-economisch klimaat met wereldwijde recessie, afnemende vraag van consumenten en druk op de prijzen. Hierdoor nam in de eerste plaats het verkoopvolume van Avebe af. De tweede factor die invloed heeft op de prestatie-indicator is een aantal eenmalige kosten, zoals de keuze om de entiteit in Turkije te verkopen. Hier kiezen we voor het versterken van de balans en het aanbrengen van focus in lijn met onze strategie. Dat terwijl we onze positie in de regio verstevigen en we ons richten op het creëren van meer toegevoegde waarde via een strategische samenwerking met Brenntag.

Avebe sluit het boekjaar af met een prestatie-indicator van 118,62 euro per ton zetmeelaardappelen. Ten opzichte van vorig jaar doen we hiermee een stap terug. Het coöperatief resultaat is dit boekjaar 2,6 miljoen euro.

Door de wereldwijde recessie en een aantal eenmalige kosten is de impact die we maken niet direct terug te zien in het aardappelgeld. De groei is echter wel te vinden in een aantal andere financiële kerncijfers. Zo is de solvabiliteit met 6,2 procent verbeterd tot 36,4 procent, waarbij we streven naar 40 procent. Ook het eigen vermogen is gegroeid, de kasstroom is gezonder en zowel de debiteurenstand als de voorraden zijn lager. Kortom een betere balans die zich met de verwachte rendementsgroei moet gaan uitbetalen in het aardappelgeld.

Hoewel we door de verwerking van minder aardappelen een lager productievolume hadden en het verkoopvolume met 8 procent daalde, is de daling op de netto omzet met 3 procent een stuk kleiner. De netto omzet is relatief gezien minder hard gedaald dan het verkoopvolume, omdat het steeds beter lukt om de toegevoegde waarde van Avebe naar de markt te brengen. In de nieuwe groeistrategie Versterken en Versnellen staat de klant centraal en leggen we nadruk op het versneld vorm geven van de onderscheidende waarde in ons productportfolio. Het commerciële team heeft verschillende commerciële processen verbeterd en we werken intensiever samen met klanten aan de ontwikkeling van oplossingen voor hun uitdagingen. Dit doen we door ze breed te ondersteunen en adviseren vanuit ons Innovatiecentrum.

In dit eerste jaar van de strategie Versterken en Versnellen zijn we meer als één Avebe georganiseerd en ook blijkt al direct dat de nieuwe strategie ons sterker en wendbaarder maakt. Dat is onder andere te danken aan een duidelijk en helder annual operating plan (jaarplan), de leiderschapsdagen, de Connection Talks, die ook wel bekend staan als de kantinesessies, en de meer professionele manier van communiceren, zowel intern als extern. De nieuwe strategie wordt op alle niveaus geïmplementeerd. Ons verhaal resoneert. We zijn steeds vaker onderdeel van de oplossing, zowel voor boerenleden, klanten en medewerkers als voor regionale partners, de landelijke politiek en andere externe stakeholders.

In totaal is in het boekjaar 2023/2024 voor 38 miljoen euro geïnvesteerd. Daarbij is de nadruk gelegd op het up-to-date houden van onze productielijnen en zijn onze fabrieken verder geautomatiseerd en efficiënter ingericht. Bovendien is geïnvesteerd op het behalen van onze duurzaamheidsdoelen, die in lijn zijn met het Klimaatakkoord van Parijs 2030.

Het besparen van kosten gaat hand in hand met verdere verduurzaming en verkleinen van onze footprint. De drijvende krachten achter onze strategie zijn innovatie en verduurzaming. Sterke ontwikkelingen zien we bijvoorbeeld in de verbeteringen in het waterprogramma en de CO₂-reductie in het inkooppakket. Ook in het productportfolio en onze positie in de markt zetten we de nodige stappen. Zo worden onze producten gebruikt in biologisch afbreekbare verpakkingen, in plantaardige voedingsalternatieven en biedt ons bouwportfolio bio-based producten aan. We gaan beter dan verwacht met bestaande of nieuwe producten naar nieuwe markten toe. Vaak met een aanzienlijk hogere waarde. De belangrijkste oorzaak hiervoor? We ontwikkelen de applicaties meer vanuit een klantbehoefte en in dialoog met diezelfde klant.

Dankzij de inzet en het vertrouwen in elkaar transformeren we naar een meer ondernemende en wendbare organisatie. We versterken de organisatie niet alleen op technische vaardigheden. Met de inzet van bijvoorbeeld een leiderschapsprogramma ligt ook meer nadruk op de ontwikkeling van leiderschapsvaardigheden, als onderdeel van Avebe's Play to Win-cultuur.  Bovendien is met een behavior based safety-programma aandacht voor veiligheid op productielocaties en organisatiebreed is aandacht voor digitale veiligheid en cybersecurity.

Om de doelstellingen van Avebe te bereiken en te voldoen aan de Play to Win-kernwaarden van de organisatie, streven we naar een evenwichtige man-vrouwverdeling in het management. In de raad van commissarissen zitten 7 mannen en 2 vrouwen. Het bestuur bestaat uit 2 mannen en het leiderschapsteam uit 41 mannen en 10 vrouwen. Avebe wil het aantal vrouwen in de organisatie, vooral in senior managementposities, verhogen. Ons doel is minimaal 30 procent van de posities bezet door vrouwen. Om dit doel te halen, is het vergroten van het aantal vrouwen in een leidinggevende positie opgenomen in onze strategie.

Onze boerenleden hebben een uitzonderlijk uitdagend teeltjaar gehad. Door de natte rooiomstandigheden zijn op sommige percelen de aardappelen zelfs in de grond blijven zitten. De nattigheid laat structuurschade achter in de bodem en werkt zo ook nog door in dit teeltseizoen. Samen met de wijzigende wetgeving, klimaatverandering, toenemende ziektedruk en de stijgende kosten, zorgt dat voor meer concurrentie op de akker en een druk op de grondstofvoorziening van Avebe.

Ons dochterbedrijf Averis is een wereldspeler in de ontwikkeling, vermeerdering en handel van zetmeelaardappelrassen. Er worden nieuwe rassen ontwikkeld die resistenter zijn tegen ziekten, een grotere opbrengst op de akker geven en beter bestand zijn tegen veranderend weer. Met nieuwe veredelingstechnieken  hebben we steeds sneller betere rassen beschikbaar voor onze leden. Telers kiezen vaker een aardappelras dat past bij hun bodem, bedrijfsvoering en opbrengstwensen. Zo gebruiken ze minder gewasbeschermingsmiddelen, terwijl opbrengsten worden geoptimaliseerd. Een verbetering van het saldo dus. En tegelijkertijd beter voor het milieu.

Voor komend boekjaar gebruiken we de voorgenomen investeringen van ongeveer 60 miljoen euro voor het verstevigen van de basis en het maximaliseren van het rendement. We blijven investeren in nieuwe technologie en verbeteringen aan onze huidige productielijnen, zoals de GUM-voedingsmiddelenlijn op de productielocatie in Ter Apelkanaal. We bouwen door op de bewezen waarde van ons productportfolio en we verduurzamen onze productieprocessen verder. De voorgenomen investeringen worden gefinancierd vanuit eigen middelen en bestaande faciliteiten. Na het einde van het boekjaar is met een consortium van banken overeenstemming bereikt over de herfinanciering van de doorlopende kredietfaciliteit richting de komende jaren. Een nadere toelichting is opgenomen in de geconsolideerde jaarrekening.

Ja, het was een uitdagend jaar. Zowel voor het Avebe-team, de raad van commissarissen, de ledenraad en natuurlijk voor onze boerenleden en klanten. Maar uitdagingen die gemeenschappelijk worden getrotseerd, leiden tot de beste teams met continu verbeterde resultaten. We kunnen niet genoeg benadrukken dat onze kracht zit in ons collectief. Door dit jaar cruciale beslissingen te nemen voor de middellange termijn, staan we er toekomstbestendiger voor. We verhogen het rendement van het collectief sneller met structureel voldoende aardappelen. Samen, als één Avebe.

CEO David Fousert en CFO Rob van Laerhoven